De film van het jaar
Waar de balans het vermogen op de afsluitingsdatum vastlegt, vertelt de resultatenrekening het afgelopen jaar. Ze beantwoordt een eenvoudige vraag: heeft de activiteit meer opgebracht dan ze kostte? Ze maakt deel uit van de jaarrekening die vennootschappen bij de Nationale Bank neerleggen, en is opgebouwd uit de klassen 6 (kosten) en 7 (opbrengsten) van het minimumrekeningenstelsel.
Beide documenten hangen samen. Het resultaat van het boekjaar, winst of verlies, wijzigt het eigen vermogen op de balans, na de beslissing van de algemene vergadering over de bestemming ervan: reservering, overdracht of uitkering.
Van boven naar onder, een cascade
De Belgische resultatenrekening leest als een opeenvolging van tussensaldi.
- Bedrijfsopbrengsten: de omzet, de voorraadwijziging en andere opbrengsten uit de gewone activiteit.
- Bedrijfskosten: aankopen van handelsgoederen, diensten en diverse goederen (huur, erelonen, energie, verzekeringen), bezoldigingen en sociale lasten, afschrijvingen, voorzieningen.
- Het bedrijfsresultaat, het verschil tussen de twee vorige blokken: de prestatie van de kernactiviteit zelf.
- Het financieel resultaat: betaalde interesten op leningen, ontvangen interesten en dividenden.
- Niet-recurrente opbrengsten en kosten, die uitzonderlijke gebeurtenissen zoals de verkoop van een gebouw afzonderen.
- De belastingen op het resultaat, en daarna het resultaat van het boekjaar.
Kleine vennootschappen die het verkort schema gebruiken, mogen beginnen met de brutomarge, zonder hun omzet te detailleren. Daarom tonen veel gepubliceerde jaarrekeningen van kmo's hun verkopen niet.
Een bakkerij in cijfers
Een bakkerij haalt 400 000 € omzet. Ze koopt voor 140 000 € bloem, boter en andere grondstoffen, betaalt 60 000 € huur, energie en diensten, 150 000 € lonen en sociale lasten, en schrijft haar oven en uitrusting af voor 20 000 €. Haar bedrijfsresultaat bedraagt 30 000 €.
Ze betaalt 5 000 € interest op de lening die de oven financierde. Haar resultaat voor belastingen bedraagt 25 000 €. Na de vennootschapsbelasting blijft de winst van het boekjaar over. Terloops blijkt dat de oven twee keer weegt: via de afschrijving in het bedrijfsresultaat, via de interest in het financieel resultaat.
Waar een bankier naar kijkt
Het nettoresultaat is maar één lijn. Een analist kijkt eerst naar de brutomarge, die zegt of de prijzen de aankopen dekken, en daarna naar het bedrijfsresultaat, dat zegt of het model overeind blijft vóór financiële en fiscale effecten. Hij telt vaak de afschrijvingen bij het resultaat op om te ramen wat de activiteit aan liquiditeiten oplevert, een indicator die doorgaans cashflow wordt genoemd.
Twee opeenvolgende jaren vergelijken zegt meer dan één losse cijfer. Een marge die afkalft terwijl de omzet stijgt, wijst vaak op prijzen die de kosten niet gevolgd hebben.
Boekhoudkundige en belastbare winst
Het boekhoudkundig resultaat is niet precies de belastbare grondslag. De belastingaangifte vertrekt van het boekhoudkundig resultaat en corrigeert het: bepaalde kosten zijn fiscaal niet aftrekbaar, zoals een deel van restaurant- of autokosten, en bepaalde bedragen zijn vrijgesteld. Twee vennootschappen met dezelfde boekhoudkundige winst kunnen dus een verschillende belasting betalen.
Winst en geld op de bank, twee werkelijkheden
Een winstgevende resultatenrekening kan samengaan met een krappe kaspositie. Verkopen worden geboekt bij facturatie, niet wanneer de klant betaalt, en een grote investering weegt het jaar van aankoop op de kas maar slechts in het ritme van de afschrijvingen op het resultaat. Daarom volgt een bedrijfsleider naast het resultaat ook een liquiditeitsplan.
De voorstellingsregels hangen af van het gebruikte schema en de omvang van de vennootschap. Uw boekhouder helpt u uw eigen cijfers te interpreteren.