Wat het belastbaar inkomen verlaagt
Een zelfstandige wordt niet belast op zijn omzet, maar op zijn winst: zijn ontvangsten min de uitgaven die hij deed om ze te realiseren. Een vennootschap werkt op dezelfde manier. Die uitgaven zijn de beroepskosten. Ze verlagen de grondslag van de personenbelasting voor de zelfstandige, of van de vennootschapsbelasting voor een vennootschap.
De vier voorwaarden
Het Wetboek van de inkomstenbelastingen legt het principe vast: aftrekbaar zijn de kosten die de belastingplichtige tijdens het belastbaar tijdperk heeft gedaan of gedragen om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden, en waarvan hij de echtheid en het bedrag verantwoordt. Concreet moet een uitgave:
- een verband met de beroepsactiviteit hebben;
- tijdens het betrokken jaar gedaan of gedragen zijn;
- bedoeld zijn om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden;
- verantwoord zijn met bewijsstukken, in principe facturen.
Duurzame uitgaven, zoals een computer, een voertuig of een inrichting, worden niet in één keer afgetrokken: dat gebeurt via de afschrijving, gespreid over meerdere jaren.
Gedeeltelijk aftrekbare kosten
Voor sommige categorieën beperkt de wet de aftrek, omdat een deel privégebruik wordt verondersteld.
- Restaurantkosten die met de activiteit verband houden, zijn voor 69 % aftrekbaar.
- Receptiekosten en relatiegeschenken zijn voor 50 % aftrekbaar. Een maaltijd in een restaurant valt onder de eerste regeling, een maaltijd op kantoor onder de tweede.
- Autokosten volgen eigen regels die afhangen van de motorisatie en de besteldatum. Voor wagens met verbrandingsmotor of hybride wagens die vanaf 1 juli 2023 werden gekocht, gehuurd of geleasd, daalt de aftrekbaarheid jaar na jaar: maximaal 50 % in 2026, 25 % in 2027, waarna ze verdwijnt.
- Kleding is alleen aftrekbaar als het om specifieke werkkleding gaat, die niet in het privéleven gedragen wordt.
De kosten van een zelfstandige, in de praktijk
Een zelfstandige architecte werkt vanuit een bureau in haar woning. Ze mag een deel van haar woon-, verwarmings- en elektriciteitskosten aftrekken in verhouding tot de oppervlakte die werkelijk voor de activiteit wordt gebruikt, haar software, haar informaticamateriaal via afschrijving, haar beroepsabonnementen, opleidingen, bijdragen aan haar beroepsorde en verplaatsingskosten naar klanten. Een etentje met een klant in een restaurant is maar voor 69 % aftrekbaar. Ze bewaart elke factuur: bij een controle ligt de bewijslast bij haar.
Het forfait van werknemers en bedrijfsleiders
Werknemers en bedrijfsleiders genieten een forfait voor beroepskosten, berekend op hun bezoldiging. Ze kunnen ervan afzien om hun werkelijke kosten aan te geven, op voorwaarde dat ze die kunnen bewijzen. Die keuze heeft alleen zin als de werkelijke kosten hoger liggen dan het forfait.
Betaald is niet hetzelfde als aftrekbaar
Dat een vennootschap een factuur betaalt, maakt ze nog niet aftrekbaar. Een privé-uitgave die de vennootschap betaalt, is geen beroepskost: het is een voordeel van alle aard voor de bedrijfsleider, bij hem belastbaar, of een verworpen uitgave voor de vennootschap. De boekhoudkundige winst uit de resultatenrekening wordt daarom in de belastingaangifte gecorrigeerd voor die beperkingen.
De aftrekpercentages, zeker voor wagens, veranderen regelmatig. Laat de aftrekbaarheid van uw uitgaven nakijken door uw boekhouder.