Een bezoldiging die niet via de bankrekening loopt
Een loon is niet de enige manier om iemand te vergoeden. Een vennootschap kan haar bedrijfsleider een wagen ter beschikking stellen, de huur van zijn woning betalen, of hem een laptop of gsm-abonnement geven die hij ook privé gebruikt. Die voordelen van alle aard hebben economische waarde voor wie ze ontvangt, en de fiscus behandelt ze als bezoldiging.
Concreet wordt de waarde van het VAA bij de belastbare bezoldiging van de verkrijger geteld, in de personenbelasting. Ze telt mee voor de berekening van de bedrijfsvoorheffing en staat op de fiscale fiche op het einde van het jaar. Voor werknemers heeft het VAA ook gevolgen voor de sociale zekerheid, volgens regels die per voordeel verschillen.
Forfaitaire of werkelijke waarde
Voor de meest voorkomende voordelen legt de regelgeving forfaits vast, die elk jaar worden geïndexeerd. De verkrijger wordt dan op dat conventionele bedrag belast, ook als het werkelijke gebruik groter of kleiner is. Voor andere voordelen dient de werkelijke waarde voor de verkrijger als basis, in de praktijk vaak de kost voor de werkgever.
- De bedrijfswagen: het VAA hangt af van de cataloguswaarde van het voertuig, zijn leeftijd en zijn CO2-uitstoot, met een jaarlijks minimumbedrag. Emissievrije voertuigen genieten het laagste percentage.
- De woning die gratis ter beschikking wordt gesteld: het VAA wordt berekend op basis van het geïndexeerd kadastraal inkomen, met een hogere coëfficiënt voor een bedrijfsleider wanneer het goed eigendom is van een rechtspersoon.
- Informatica- en telecommateriaal: computer, tablet, smartphone, internetverbinding en abonnement krijgen jaarlijkse forfaits per toestel.
- Elektriciteit en verwarming die de vennootschap voor een bedrijfsleider of kaderlid betaalt, krijgen ook forfaits.
De wagen van een bedrijfsleider, in de praktijk
De bedrijfsleider van een BV rijdt met een bedrijfswagen die hij ook in het weekend gebruikt. De vennootschap berekent elk jaar het VAA volgens de wettelijke formule, op basis van de cataloguswaarde en de uitstoot van het voertuig. Dat bedrag wordt bij zijn bezoldiging geteld op zijn fiche 281.20 en onderworpen aan bedrijfsvoorheffing. Betaalt de bedrijfsleider een deel van het voordeel terug aan de vennootschap, dan wordt die persoonlijke bijdrage van het VAA afgetrokken.
Voor de vennootschap blijft de wagen een kost, waarvan de aftrekbaarheid de eigen regels voor voertuigen volgt, die afhangen van de motorisatie en de besteldatum. Een deel van het VAA kan bovendien een bijdrage of een verworpen uitgave bij de vennootschap meebrengen. Het is een van de onderwerpen waarbij de volledige berekening, voor de bedrijfsleider en voor de vennootschap, vaak de conclusie verandert.
Wat de hervorming van 2026 toevoegt
De hervormingswet van de personenbelasting die in 2026 werd gestemd, creëert een regeling voor voordelen van alle aard die als buitensporig worden beschouwd, met een afzonderlijke belasting op het deel boven de voorziene grenzen, zowel bij de verkrijger als bij de vennootschap. De modaliteiten en de inwerkingtreding moeten geval per geval worden nagekeken.
Een vergetelheid die duur uitvalt
Een niet-aangegeven VAA stelt bloot aan fiscale, soms ook sociale rechtzettingen, met interesten en belastingverhogingen. Het typische geval is de computer of telefoon die de vennootschap ter beschikking stelt en die nooit op de fiscale fiche verschijnt, of een privé-uitgave die de vennootschap betaalt zonder ze als voordeel te boeken. Het sociaal secretariaat of de boekhouder moet van elk toegekend voordeel op de hoogte zijn om het in de loonverwerking op te nemen.
Beroepskost of voordeel?
Niet alles wat de vennootschap betaalt, is een voordeel. Uitgaven in het belang van de onderneming, zoals een verplaatsing naar een klant, zijn beroepskosten van de vennootschap. Ze worden een voordeel voor de persoon wanneer ze een privébehoefte dekken. De grens is niet altijd duidelijk, en precies daarop richten controles zich vaak.
De VAA-forfaits worden elk jaar geïndexeerd en de hervorming van 2026 wijzigt de regeling. Laat uw voordelen berekenen door uw boekhouder of sociaal secretariaat.