Fiscaliteit

Wat is Personenbelasting?

Bijgewerkt op 13 november 2026

De personenbelasting is de inkomstenbelasting van de inwoners van het rijk. Ze treft al hun inkomsten van het jaar, of die nu uit een loon, een zelfstandige activiteit, een bestuursmandaat, onroerende goederen of beleggingen komen, volgens een progressieve schaal waarbij de aanvullende gemeentebelasting komt.

Een belasting op het geheel van de inkomsten

De personenbelasting geldt voor Belgische rijksinwoners, op hun wereldwijde inkomsten van het kalenderjaar. Ze kijkt niet naar één bron maar telt vier categorieën inkomsten op die het Wetboek van de inkomstenbelastingen omschrijft:

  • onroerende inkomsten, op basis van het kadastraal inkomen of de huur, naargelang het geval;
  • roerende inkomsten, zoals dividenden en interesten;
  • beroepsinkomsten, die lonen, bezoldigingen van bedrijfsleiders, winsten en baten van zelfstandigen, pensioenen en vervangingsinkomens omvatten;
  • diverse inkomsten, een restcategorie voor bepaalde meerwaarden of occasionele verhuringen.

Roerende inkomsten zijn vaak al aan de bron belast via een bevrijdende voorheffing. Ze moeten dan niet altijd in de aangifte worden opgenomen. Voor de meeste belastingplichtigen vormen de beroepsinkomsten het grootste deel van de belastbare grondslag.

Een progressieve schaal

Het belastbaar inkomen wordt opgedeeld in schijven die tegen stijgende tarieven worden belast, van 25 % voor de eerste tot 50 % voor de hoogste, met tussenliggende tarieven van 40 % en 45 %. Elke schijf draagt alleen haar eigen tarief: in een hogere schijf terechtkomen verhoogt de belasting niet op het hele inkomen, enkel op het deel boven de grens.

Een deel van het inkomen blijft onbelast: dat is de belastingvrije som, verhoogd voor kinderen en andere personen ten laste. De hervormingswet van de personenbelasting uit 2026 verhoogt die stapsgewijs, jaar na jaar. De bedragen van de schijven en van de belastingvrije som worden jaarlijks geïndexeerd, daarom worden ze nooit vermeld zonder het betrokken aanslagjaar.

Bij de federale belasting komt de aanvullende gemeentebelasting, een percentage van de belasting dat elke gemeente vrij bepaalt. Twee buren met hetzelfde inkomen betalen dus niet precies hetzelfde bedrag als ze in verschillende gemeenten wonen.

Inkomsten van dit jaar, aangifte volgend jaar

De inkomsten van een jaar worden het jaar nadien aangegeven. Men spreekt van "inkomsten 2025, aanslagjaar 2026". De aangifte gebeurt bij voorkeur online via MyMinfin en Tax-on-web, en een deel van de belastingplichtigen ontvangt een vooraf ingevuld voorstel van vereenvoudigde aangifte. De uiterste data veranderen elk jaar en liggen later wanneer een mandataris de aangifte indient, zoals een belastingconsulent.

De administratie berekent daarna de belasting en stuurt een aanslagbiljet. Dat toont ofwel een te betalen bedrag, ofwel een terugbetaling, afhankelijk van wat tijdens het jaar al werd ingehouden of gestort.

Werknemers en bedrijfsleiders

Voor een werknemer is het grootste deel van de belasting al betaald vóór de aangifte. De werkgever houdt elke maand bedrijfsvoorheffing in op het loon en stort die aan de Staat. De aangifte dient om de exacte afrekening te maken, rekening houdend met de gezinssituatie, de beroepskosten en de belastingverminderingen.

De bedrijfsleider van een BV zit in een tussenpositie. Zijn vennootschap betaalt vennootschapsbelasting op haar winst, maar de bezoldiging die ze hem uitkeert, wordt in zijn hoofde als beroepsinkomen in de personenbelasting belast. De afweging tussen bezoldiging, dividenden en winst die in de vennootschap blijft, is een van de vaakst besproken adviesthema's tussen een bedrijfsleider en zijn kantoor.

Zelfstandigen

De zelfstandige in eenmanszaak geeft in de personenbelasting de winst van zijn activiteit aan, met andere woorden zijn ontvangsten verminderd met zijn beroepskosten. Niemand houdt belasting in aan de bron op zijn facturen. Wacht hij op het aanslagbiljet, dan betaalt hij in één keer een jaar belasting, verhoogd met een vermeerdering.

Om dat te vermijden kan hij tijdens het jaar voorafbetalingen doen. Die stortingen verminderen of vermijden de vermeerdering, en ze geven recht op een bonificatie die hoger ligt naarmate ze vroeger in het jaar gebeuren. Startende zelfstandigen genieten een uitzondering tijdens hun eerste jaren van activiteit. Een zelfstandige die start onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen is daarom niet vrijgesteld van personenbelasting: die regeling betreft de btw, niet de inkomstenbelasting.

Marginaal en werkelijk tarief

Het marginale tarief is niet het werkelijke tarief. Een belastingplichtige wiens hoogste schijf tegen 50 % wordt belast, betaalt gemiddeld duidelijk minder, omdat de eerste schijven tegen 25 % of 40 % worden belast en een deel van het inkomen vrijgesteld is. Het marginale tarief is nuttig om te meten wat een extra euro inkomen kost, niet om de totale belastingdruk te ramen.

Deze inhoud is indicatief. Schalen, belastingvrije som en termijnen veranderen elk jaar: laat uw situatie berekenen door een professional.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de tarieven van de personenbelasting in België?

De schaal is progressief, met schijven die tegen 25 %, 40 %, 45 % en 50 % worden belast. De bedragen die elke schijf afbakenen, worden jaarlijks geïndexeerd. Bij de federale belasting komt de aanvullende gemeentebelasting, waarvan het percentage per gemeente verschilt.

Wat is het verschil tussen personenbelasting en vennootschapsbelasting?

De personenbelasting belast de inkomsten van natuurlijke personen, de vennootschapsbelasting de winst van vennootschappen. Een bedrijfsleider heeft met beide te maken: zijn vennootschap betaalt vennootschapsbelasting op haar winst, en hij betaalt personenbelasting op de bezoldiging die hij ervan ontvangt.

Wat betekent "aanslagjaar"?

Dat is het jaar waarin de inkomsten worden belast, het jaar na dat waarin ze werden verkregen. De inkomsten van 2025 vormen het aanslagjaar 2026. Schalen en geïndexeerde bedragen worden altijd per aanslagjaar gepubliceerd.

Moet een zelfstandige voorafbetalingen doen?

Het is geen wettelijke verplichting, maar zonder voorafbetalingen wordt de belasting vermeerderd. Startende zelfstandigen zijn er tijdens hun eerste jaren van activiteit van vrijgesteld. Het nuttige bedrag berekent u best met een boekhouder, op basis van een raming van de winst van het jaar.

Kan ik mijn aangifte personenbelasting aan een boekhouder toevertrouwen?

Ja. Een accountant of belastingconsulent kan de aangifte als mandataris indienen. Hij beschikt meestal over een langere termijn dan de belastingplichtige die zelf aangifte doet, en kent de aftrekken en verminderingen die op beroepsinkomsten van toepassing zijn.

Verwante termen

Précompte professionnel

Le précompte professionnel est une avance sur l'impôt des personnes physiques, retenue à la source sur les salaires, les rémunérations de dirigeants, les pensions et certains revenus de remplacement. L'employeur ou la société qui paie le revenu la calcule, la retient et la verse à l'État, puis le montant est déduit de l'impôt final lors de la déclaration.

ISOC

L'ISOC (impôt des sociétés) est l'impôt que paient les sociétés belges sur leur bénéfice. Le taux normal est de 25 %, et un taux réduit de 20 % s'applique sur la première tranche de 100 000 € de bénéfice imposable pour les petites sociétés qui remplissent les conditions légales.

Comptable-fiscaliste

Le comptable-fiscaliste est un professionnel du chiffre qui tient la comptabilité de ses clients et les assiste dans leurs obligations fiscales. Depuis la réforme entrée en vigueur le 30 septembre 2020, ce titre issu de l'ancien IPCF a un caractère extinctif : les nouveaux professionnels s'inscrivent à l'ITAA sous les titres d'expert-comptable certifié ou de conseiller fiscal certifié.

SRL (société à responsabilité limitée)

La SRL, ou société à responsabilité limitée, est la forme de société la plus utilisée par les PME et les indépendants en Belgique. Créée par le Code des sociétés et des associations en 2019 pour remplacer la SPRL, elle n'exige plus de capital minimum, mais impose des capitaux propres suffisants, un plan financier et des tests avant toute distribution aux associés.

Franchise TVA

La franchise TVA est un régime optionnel réservé aux petites entreprises dont le chiffre d'affaires annuel ne dépasse pas 25 000 € hors TVA en 2026. L'entreprise ne facture pas de TVA à ses clients et ne dépose pas de déclarations périodiques, mais elle ne peut pas non plus récupérer la TVA payée sur ses achats.

Avantage de toute nature (ATN)

Un avantage de toute nature, ou ATN, est un avantage qu'un travailleur ou un dirigeant reçoit autrement qu'en argent, comme l'usage privé d'une voiture de société, d'un logement, d'un ordinateur ou d'un téléphone. Il est imposable comme une rémunération, sur la base d'une valeur forfaitaire fixée par la réglementation ou de sa valeur réelle.

Cotisations sociales de l'indépendant

Les cotisations sociales de l'indépendant financent sa protection sociale : pension, soins de santé, allocations familiales et indemnités en cas d'incapacité. Elles sont payées chaque trimestre à une caisse d'assurances sociales, d'abord à titre provisoire, puis régularisées sur les revenus réels de l'année.

Frais professionnels

Les frais professionnels sont les dépenses qu'un indépendant ou une société engage pour obtenir ou conserver ses revenus professionnels, et qu'il peut déduire de ses revenus imposables. Pour être déductibles, ils doivent être liés à l'activité, faits pendant la période imposable et justifiés, et certains ne le sont que partiellement.

MyMinfin

MyMinfin est le portail en ligne du SPF Finances. Particuliers, indépendants et entreprises y consultent leur dossier fiscal, déposent leur déclaration d'impôt via Tax-on-web, suivent leurs paiements et versements anticipés, et donnent mandat à leur comptable pour agir en leur nom.

Précompte mobilier

Le précompte mobilier est l'impôt retenu à la source sur les revenus de placements, comme les dividendes et les intérêts. La banque ou la société qui paie le revenu le retient et le verse à l'État. Son taux général est de 30 %, avec des taux réduits et des exonérations dans certains cas, et il est le plus souvent libératoire.

Versements anticipés

Les versements anticipés sont des paiements d'impôt que les indépendants, les dirigeants et les sociétés effectuent pendant l'année, avant que leur impôt soit calculé. Ils évitent ou réduisent la majoration que l'administration applique quand l'impôt n'a pas été payé au fil de l'année, et ils peuvent donner droit à une bonification.