Een regeling voor kleine activiteiten
De btw verplicht een onderneming om de belasting op haar verkopen te innen, aangiften in te dienen en een aangepaste boekhouding te voeren. Voor een activiteit die start of bescheiden blijft, kan die administratieve last zwaarder wegen dan de belasting zelf. De vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen neemt die last grotendeels weg.
Het principe is eenvoudig: de vrijgestelde onderneming rekent geen btw aan op haar facturen en dient geen periodieke aangiften in. In ruil heeft ze geen recht op aftrek van de btw die ze op haar beroepsaankopen betaalt. De regeling is altijd optioneel: een onderneming die aan de voorwaarden voldoet, kan ze aanvragen, maar is er nooit toe verplicht. De wettelijke basis staat in artikel 56bis en volgende van het Btw-wetboek.
De omzetdrempel
Voor 2026 ligt de drempel op 25 000 € exclusief btw jaaromzet. Dat bedrag was sinds 2016 niet meer gewijzigd. In september 2026 keurde de Kamer een wetsontwerp goed dat de drempel vanaf 1 januari 2027 jaarlijks met 1 000 € wil verhogen, tot 30 000 € in 2031. Controleer of de tekst gepubliceerd is voor u erop rekent.
De drempel geldt voor een volledig jaar. Sinds 1 januari 2026 bepaalt de wet dat hij pro rata wordt toegepast wanneer de activiteit in de loop van het jaar start. Een onderneming die op 1 april begint, heeft 275 dagen activiteit: haar drempel voor het eerste jaar bedraagt 25 000 € maal 275 gedeeld door 365, of ongeveer 18 836 €.
Bepaalde activiteiten zijn uitgesloten, ongeacht de omzet. Dat geldt onder meer voor sectoren die een geregistreerd kassasysteem moeten gebruiken, zoals een deel van de horeca, en voor verschillende categorieën verrichtingen die de wet opsomt. Een zelfstandige die twijfelt, controleert de uitsluiting best voor hij zijn aanvraag indient met het formulier e604B.
Wat verplicht blijft
De vrijstelling verlicht de btw, ze schaft ze niet af. De onderneming behoudt een btw-nummer, dat overeenstemt met haar ondernemingsnummer in de KBO. Ze maakt facturen op, die in plaats van btw de vermelding van de bijzondere vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen dragen. Ze houdt een boekhouding bij van haar aankopen en verkopen.
Recent kwamen er twee verplichtingen bij. Sinds de wet van 21 maart 2024 geeft de vrijgestelde onderneming elk jaar, uiterlijk op 31 maart, de omzet aan die ze het vorige jaar in België realiseerde. Die aangifte verloopt via de jaarlijkse klantenlisting, die daarvoor een aparte rubriek heeft, en ze is verplicht ook als de listing geen enkele klant bevat. Daarnaast geldt de verplichte gestructureerde e-facturatie sinds 1 januari 2026 ook voor vrijgestelde ondernemingen bij facturen aan andere ondernemingen, in de praktijk via het Peppol-netwerk.
Wanneer de drempel overschreden wordt
Sinds 1 januari 2025 is de vroegere tolerantie verdwenen waarmee men de drempel één keer met 10 % mocht overschrijden zonder gevolgen. De overschrijding doet de onderneming uit de vrijstelling vallen en verplicht haar de normale regeling toe te passen, btw aan te rekenen en periodieke aangiften in te dienen.
Het precieze moment van de overgang hangt af van de omvang van de overschrijding, en niet alle gepubliceerde commentaren beschrijven het op dezelfde manier. Volgens een gedetailleerde analyse van de wet blijft een onderneming bij een overschrijding van minder dan 10 % tot het einde van het jaar vrijgesteld, op voorwaarde dat ze de administratie voor 15 december inlicht, terwijl een overschrijding van meer dan 10 % de overgang onmiddellijk teweegbrengt, vanaf de factuur die ze veroorzaakt en voor het volledige bedrag van die factuur. Andere commentaren stellen de overgang in alle gevallen als onmiddellijk voor. Laat dit door een professional uitklaren zodra de omzet de drempel nadert.
De overschrijding werkt niet terug: facturen die vóór de overgang zonder btw werden opgemaakt, blijven geldig. De overgang naar de normale regeling opent wel het recht om de btw op de volgende aankopen af te trekken.
Voor wie het interessant is
De vrijstelling past vooral bij activiteiten die aan particulieren verkopen, die de btw niet recupereren: hen geen btw aanrekenen betekent goedkoper zijn of een betere marge behouden. Ze past ook bij bijberoepen die weinig aankopen doen.
Ze is minder interessant voor een activiteit die bij de start investeert, in materiaal, een wagen of een inrichting: zonder recht op aftrek wordt de btw op die aankopen een kost. Voor een klantenkring van ondernemingen, die de btw recupereren, biedt de vrijstelling geen prijsvoordeel. De berekening gebeurt geval per geval met een belastingconsulent.
Vrijstelling van btw, niet van belasting
De btw-vrijstelling stelt niet vrij van inkomstenbelasting. De winst van de activiteit blijft belastbaar in de personenbelasting, en de sociale bijdragen blijven verschuldigd. De Belgische regeling is ook niet de Nederlandse kleineondernemersregeling of de Franse "franchise en base", die andere drempels en regels hanteren.
Deze inhoud is indicatief. Drempels en overschrijdingsregels veranderen: laat uw situatie nakijken door een ingeschreven beroepsbeoefenaar voor u een aanvraag indient.