De dienstverlener voor de loonadministratie
Wie een eerste werknemer aanwerft, stapt in een geheel van verplichtingen dat nooit stopt: elke in- en uitdiensttreding aangeven, het loon berekenen volgens het paritair comité, bijdragen en belasting inhouden, sociale documenten opmaken. De meeste Belgische werkgevers laten dat werk over aan een sociaal secretariaat in plaats van het zelf te doen.
Een sociaal secretariaat inschakelen is niet verplicht. Een werkgever kan alles zelf doen, via de onlinediensten van de sociale zekerheid, of een beroep doen op een andere dienstverlener. Maar de materie is technisch, verandert vaak, en een fout in de loonberekening herhaalt zich elke maand tot iemand ze ontdekt.
Erkend of niet
De sociale zekerheid onderscheidt twee soorten mandatarissen. Erkende sociale secretariaten zijn door de overheid erkend, worden door de RSZ gecontroleerd en mogen als enigen de naam sociaal secretariaat dragen. Ze hebben ook het exclusieve recht om de socialezekerheidsbijdragen voor rekening van de aangesloten werkgevers te innen, voor ze die aan de RSZ doorstorten.
Niet-erkende sociale dienstverleners mogen de aangiften voor de werkgever doen, maar innen de bijdragen niet: de werkgever betaalt ze dan zelf aan de RSZ. Sommige accountantskantoren en boekhoudkantoren bieden zo loonadministratie aan, vooral voor de bezoldiging van bedrijfsleiders of voor kleine teams.
Wat een sociaal secretariaat doet
- De Dimona: de onmiddellijke aangifte van tewerkstelling, te doen bij de RSZ uiterlijk op het moment dat de werknemer begint, en opnieuw bij zijn vertrek.
- De loonberekening: bruto, persoonlijke bijdragen, bedrijfsvoorheffing, netto, volgens de schalen en regels van het paritair comité van de sector.
- De DmfA: de driemaandelijkse aangifte van lonen en arbeidstijd aan de RSZ, die de basis vormt voor de bijdragen en voor de sociale rechten van de werknemer.
- De fiscale aangiften die met de lonen samenhangen: aangiften 274 in de bedrijfsvoorheffing en fiches 281.10 op het einde van het jaar.
- De sociale documenten: loonbrieven, individuele rekening, vakantie- of werkloosheidsattesten, documenten bij het einde van een contract.
Veel sociale secretariaten bieden ook advies in arbeidsrecht, modellen van contracten en arbeidsreglement, en begeleiding bij een eerste aanwerving.
Wie verantwoordelijk blijft
Het belangrijkste punt is ook het minst bekende: aangiften uitbesteden betekent niet dat de verantwoordelijkheid verschuift. De werkgever blijft gehouden tegenover de RSZ en de FOD Financiën. Wordt een Dimona niet gedaan omdat de informatie niet op tijd aan het sociaal secretariaat werd bezorgd, dan wordt de werkgever gesanctioneerd.
De samenwerking steunt dus op een betrouwbare uitwisseling van gegevens: de werkgever meldt in- en uitdiensttredingen, afwezigheden, uren en premies, het sociaal secretariaat berekent en geeft aan. Wanneer een erkende dienstverlener de Dimona indient, ontvangt hij de ontvangstbewijzen van de RSZ, ook al kan de werkgever de gegevens van zijn personeel online raadplegen.
De band met de boekhouding
De loonverwerking levert elke maand boekingen op: loonkosten, schulden aan het personeel, de RSZ en de fiscus. Het sociaal secretariaat bezorgt doorgaans een loonjournaal of een boekingsbestand aan de boekhouder, die het in de boekhouding van de onderneming verwerkt. Een goede afstemming tussen beide voorkomt verschillen tussen sociale aangiften, fiscale fiches en jaarrekening.
De opdrachten van elk worden best op papier gezet: wie de bezoldiging van de bedrijfsleider berekent, wie zijn fiche 281.20 opmaakt, wie de voordelen van alle aard opvolgt. Dat is typisch een punt om vast te leggen in de opdrachtbrief van het boekhoudkantoor.
Een eerste aanwerving, concreet
Een BV die in de Kruispuntbank van Ondernemingen is ingeschreven, werft haar eerste bediende aan. Voor de eerste werkdag sluit ze aan bij een sociaal secretariaat, dat haar zo nodig als werkgever bij de RSZ laat inschrijven, het paritair comité bepaalt, het contract voorbereidt en de Dimona indient. Op het einde van de maand berekent het het loon en stuurt het de loonbrief. Op het einde van het kwartaal dient het de DmfA in en vordert het de bijdragen. Begin volgend jaar maakt het de fiscale fiche op.
Sociaal secretariaat en sociaal verzekeringsfonds
Het sociaal secretariaat is niet het sociaal verzekeringsfonds. Het eerste beheert de lonen van de werknemers van een werkgever. Het tweede int de persoonlijke sociale bijdragen van zelfstandigen, ook van de bedrijfsleider met het statuut van zelfstandige. Verschillende groepen bieden beide diensten onder één merk aan, wat de verwarring voedt, maar het zijn twee aparte aansluitingen.
Deze inhoud is indicatief. De verplichtingen van een werkgever hangen af van zijn sector en paritair comité: laat u adviseren voor een eerste aanwerving.