De eerste handeling van een werkgever
Nog voor het eerste gewerkte uur heeft een Belgische werkgever een verplichting: de tewerkstelling aangeven bij de RSZ. Dat is de Dimona, de onmiddellijke aangifte van tewerkstelling. Ze vermeldt wie voor wie werkt, sinds wanneer en met welk soort contract. Zonder Dimona bestaat de werknemer niet voor de sociale zekerheid, en is de werkgever in overtreding.
De gegevens van de Dimona komen in het personeelsbestand terecht, dat de werkgever kan raadplegen, en worden door de socialezekerheidsinstellingen gebruikt voor de rechten van de werknemer, zoals werkloosheid, gezondheidszorg of pensioen. Ze dienen ook als basis voor de controles van de sociale inspectie op zwartwerk.
IN, OUT en wijzigingen
- De Dimona IN meldt de indiensttreding. Ze gebeurt uiterlijk op het moment dat de werknemer begint te werken, niet op de dag van ondertekening van het contract of op het einde van de eerste week.
- De Dimona OUT meldt het einde van de arbeidsrelatie. Ze gebeurt uiterlijk de eerste werkdag na de uitdiensttreding.
- Wijzigingen en annuleringen laten toe een datum te verbeteren of een aangifte te annuleren voor een werknemer die uiteindelijk niet kwam opdagen.
Voor kortlopende contracten, zoals studenten of flexi-jobs, vermeldt de aangifte ook de periode en het aantal voorziene uren. Bij studenten volgt ze het contingent uren met verminderde bijdragen op.
Wie ze doet
De werkgever kan de Dimona zelf online indienen via het portaal van de sociale zekerheid, op voorwaarde dat hij bij de RSZ als werkgever is geïdentificeerd en over zijn ondernemingsnummer in de KBO beschikt. In de praktijk vertrouwt de overgrote meerderheid van de werkgevers ze toe aan hun sociaal secretariaat, dat ze indient zodra het de gegevens van de nieuwe werknemer ontvangt. Wanneer een erkende dienstverlener aangeeft, ontvangt hij het ontvangstbewijs van de RSZ.
Uitbesteden verschuift de verantwoordelijkheid niet. Komt de informatie te laat bij het sociaal secretariaat, dan is de werkgever aansprakelijk voor de vertraging.
Een drukke zaterdag
Een broodjeszaak neemt een student aan voor een drukke zaterdag. Op vrijdag bezorgt de zaakvoerster haar sociaal secretariaat de naam, het rijksregisternummer en de voorziene uren. De Dimona IN wordt ingediend voor de opening op zaterdag. Wachtte de zaakvoerster tot maandag om te regulariseren, dan had de student zonder aangifte gewerkt, wat een inspectie ter plaatse onmiddellijk zou vaststellen.
Wat een vergetelheid kost
Het ontbreken van een Dimona is een van de meest directe aanwijzingen van zwartwerk. Het stelt de werkgever bloot aan strafrechtelijke of administratieve sancties en aan een solidariteitsbijdrage berekend op een forfaitair loon. De bedragen hangen af van het aantal betrokken werknemers en worden geïndexeerd. Een laattijdige Dimona, zelfs met enkele uren, blijft een overtreding.
Geen loonaangifte
De Dimona geeft noch het loon noch de bijdragen aan. Die rol ligt bij de driemaandelijkse DmfA-aangifte, en fiscaal bij de bedrijfsvoorheffing en de fiche 281 op het einde van het jaar. Zelfstandigen doen geen Dimona voor zichzelf: ze sluiten aan bij een sociaal verzekeringsfonds, dat hun sociale bijdragen int.
De Dimona-regels verschillen naargelang het soort werknemer en de sector. Uw sociaal secretariaat vertelt u wat in uw geval geldt.