Beschikbaar geld, niet verdiend geld
De meeste faillissementen van kleine ondernemingen komen niet door een gebrek aan rendabiliteit, maar door een gebrek aan liquiditeit op het verkeerde moment. De thesaurie is wat toelaat te betalen: het geld op de rekeningen, in kas, en snel beschikbare beleggingen, min de gebruikte kaskredieten. Ze heeft slechts een onrechtstreeks verband met de winst in de resultatenrekening.
Het verschil tussen beide zit in de timing. Een verkoop wordt geboekt op de dag van de factuur, maar het geld komt binnen wanneer de klant betaalt. Een investering verlaat de bank op de dag van aankoop, maar weegt pas op het resultaat in het ritme van de afschrijvingen. De terugbetaling van het kapitaal van een lening vermindert de kas zonder ooit als kost te worden geboekt.
Wat de kaspositie doet schommelen
- Betalingstermijnen van klanten: hoe later klanten betalen, hoe meer de onderneming hun activiteit zelf financiert. Dat is de kern van de werkkapitaalbehoefte.
- Betalingstermijnen bij leveranciers, die in omgekeerde richting werken.
- Voorraden, die geld vastleggen tot de verkoop.
- Fiscale en sociale vervaldagen: maandelijkse of driemaandelijkse btw, RSZ-bijdragen, bedrijfsvoorheffing, voorafbetalingen, sociale bijdragen van de zelfstandige.
- Investeringen en terugbetalingen van leningen.
Het liquiditeitsplan
Het basisinstrument is een maandelijks liquiditeitsplan: beginsaldo, verwachte ontvangsten, geplande uitgaven, eindsaldo van de maand. Het vraagt geen gesofisticeerde software, wel eerlijkheid over de werkelijke betalingstermijnen van klanten en over de vervaldagen. Het financieel plan dat bij de oprichting van een vennootschap vereist is, bevat trouwens zo'n begroting over twee jaar.
Het nut ervan is vooruitzien. Een dip die drie maanden vooraf wordt gezien, los je op met een rustig onderhandelde kredietlijn, een gespreide investering of een kordatere opvolging van klanten. Dezelfde dip, ontdekt de dag voor een RSZ-vervaldag, laat veel minder opties.
Een druk kwartaal
Een bouwbedrijf factureert in maart 90 000 €, betaalbaar op 60 dagen. Eind april moet het de btw van het eerste kwartaal op die facturen betalen, terwijl het nog niets ontvangen heeft. Dezelfde maand vallen de lonen, de sociale bijdragen en een voorafbetaling. Op papier is het kwartaal uitstekend; op de bankrekening is april de krapste maand van het jaar. Een liquiditeitsplan had die dip in januari getoond.
Enkele concrete hefbomen
Snel factureren en vroeg opvolgen, een voorschot vragen bij grote opdrachten, betalingstermijnen bij leveranciers onderhandelen, een investering via leasing spreiden, een reserve aanhouden voor fiscale vervaldagen, of een kaskrediet openen voor u het nodig hebt. De keuze hangt af van sector en situatie, en het is een onderwerp waarbij een boekhouder die de cijfers van de onderneming kent, heel concreet kan helpen.
Het btw-geld is niet van de onderneming
Het banksaldo is niet de beschikbare kas. Het bevat vaak geïnde btw die moet worden doorgestort, ingehouden voorheffing op lonen en al beloofde bedragen. Een bedrijfsleider die op zijn brutosaldo redeneert, riskeert geld uit te geven dat niet van hem is.
Elke onderneming heeft haar eigen kascyclus. Stel uw plan op met uw boekhouder, vertrekkend van uw werkelijke termijnen.