Vennootschapsrecht

Wat is Financieel plan?

Bijgewerkt op 13 november 2026

Het financieel plan is een verplicht document dat de oprichters van een BV, een CV of een NV voor de oprichting aan de notaris bezorgen. Het beschrijft de voorgenomen activiteit en toont met geraamde balansen, resultatenrekeningen en een budget over minstens twee jaar aan dat de ingebrachte middelen toereikend zijn.

Een document dat vereist is voor de vennootschap bestaat

Sinds de BV geen minimumkapitaal meer heeft, is het financieel plan de belangrijkste waarborg geworden dat de vennootschap start met middelen die bij haar project passen. Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen legt het op voor de BV (artikel 5:4), de coöperatieve vennootschap (artikel 6:5) en de naamloze vennootschap (artikel 7:3).

De oprichters bezorgen het aan de notaris voor het verlijden van de akte. Het wordt niet bekendgemaakt en de notaris bewaart het. Het komt pas boven als de vennootschap binnen drie jaar na de oprichting failliet gaat; dan wordt het aan de rechter of de curator bezorgd die de aansprakelijkheid van de oprichters onderzoekt.

Wat het moet bevatten

Het Wetboek laat de inhoud niet aan de vrije keuze van de oprichters over. Het legt minstens het volgende op:

  • een nauwkeurige beschrijving van de voorgenomen activiteit;
  • een overzicht van alle financieringsbronnen bij de oprichting, met inbegrip van eventuele verstrekte waarborgen;
  • een openingsbalans en geraamde balansen na twaalf en vierentwintig maanden;
  • geraamde resultatenrekeningen na twaalf en vierentwintig maanden;
  • een begroting van ontvangsten en uitgaven over minstens twee jaar vanaf de oprichting;
  • een beschrijving van de hypothesen die werden gebruikt om omzet en rendabiliteit te ramen;
  • in voorkomend geval, de naam van de externe deskundige die bijstand verleende.

De geraamde balansen en resultatenrekeningen volgen de schema's van de jaarrekening. De Commissie voor Boekhoudkundige Normen publiceerde aanbevelingen voor bijzondere gevallen, zoals een eerste boekjaar dat tot achttien maanden wordt verlengd.

Waarom twee jaar, en geen drie

Banken vragen voor een krediet vaak prognoses over drie jaar. De wet houdt het bij twee jaar. Dat is geen tegenspraak: de wettelijke horizon dient om te beoordelen of het aanvangsvermogen volstaat voor een periode van minstens twee jaar normale activiteit. Niets belet de prognoses voor de bankier te verlengen, maar het plan bij de notaris moet minstens de eerste vierentwintig maanden dekken.

Het verband met de aansprakelijkheid van de oprichters

Hier krijgt het plan zijn volle gewicht. Wordt de vennootschap binnen drie jaar na de oprichting failliet verklaard en was haar aanvangsvermogen kennelijk ontoereikend om de voorgenomen activiteit gedurende minstens twee jaar uit te oefenen, dan kunnen de oprichters aansprakelijk worden gesteld voor de verbintenissen van de vennootschap, in de verhouding die de rechter bepaalt.

De rechter leest het plan niet als een resultaatsverbintenis. Hij gaat na of een redelijk voorzichtige oprichter de middelen op het moment van de oprichting toereikend kon achten, gelet op de gebruikte hypothesen. Een ontbrekend, slordig of op onrealistische hypothesen gebouwd plan verzwakt de verdediging van de oprichters ernstig. Een ernstig, onderbouwd en met de realiteit van de sector strokend plan beschermt hen.

Wie het opstelt

De verantwoordelijkheid voor het plan ligt bij de oprichters, die het ondertekenen. Ze kunnen zich laten bijstaan door een professional, typisch een accountant of een bedrijfsrevisor, wiens naam dan in het plan staat. De beroepsinstituten herinnerden eraan dat die bijstand ook de professional verbindt, die de oprichters moet wijzen op kennelijk onrealistische hypothesen.

Concreet dwingt de oefening om te becijferen wat vaak enkel geschat werd: de verkoopprijs, het realistische volume in het eerste jaar, de betalingstermijn van de klanten, de kostprijs van een wagen of een pand, de bezoldiging van de bedrijfsleider, de btw die voorgefinancierd moet worden. Een oprichter die in dit stadium ontdekt dat zijn project in de achtste maand krap zit, heeft iets gewonnen.

Een voorbeeld

Een consulente richt een BV op met een inbreng van 5 000 €. Haar plan voorziet een omzet van 60 000 € in het eerste jaar, met klanten die op 45 dagen betalen, de aankoop van een computer en een wagen in leasing, en een maandelijkse bezoldiging vanaf de derde maand. Het liquiditeitsbudget toont een dip in de tweede maand, opgevangen met een kaskrediet. De geraamde balans na vierentwintig maanden toont een stijgend eigen vermogen dankzij de behouden winst. De hypothesen zijn uitgelegd, de inbreng lijkt in verhouding tot de activiteit.

Financieel plan en businessplan

Het financieel plan is geen businessplan. Dat laatste dient om te overtuigen en spreekt over markt, concurrentie en strategie. Het wettelijke financieel plan dient om aan te tonen dat de middelen volstaan, en de inhoud ervan ligt vast in de wet. Beide overlappen vaak en kunnen dezelfde cijfers gebruiken, maar een aantrekkelijk businessplan vervangt niet de elementen die het Wetboek vereist.

Deze inhoud is indicatief. Het financieel plan verbindt de aansprakelijkheid van de oprichters: laat het opstellen of nalezen door een cijferberoepsbeoefenaar.

Veelgestelde vragen

Is een financieel plan verplicht voor een BV?

Ja. Artikel 5:4 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen verplicht de oprichters van een BV om voor de oprichting een financieel plan aan de notaris te bezorgen. Dezelfde verplichting geldt voor de coöperatieve vennootschap en de naamloze vennootschap.

Over welke periode loopt het financieel plan?

Over minstens twee jaar. Het bevat een openingsbalans, geraamde balansen en resultatenrekeningen na twaalf en vierentwintig maanden, en een begroting van ontvangsten en uitgaven over minstens twee jaar vanaf de oprichting.

Wordt het financieel plan bekendgemaakt?

Nee. Het wordt aan de notaris bezorgd, die het bewaart. Het wordt enkel aan de rechtbank meegedeeld als de vennootschap binnen drie jaar na de oprichting failliet gaat, om de eventuele aansprakelijkheid van de oprichters te beoordelen.

Wat riskeren de oprichters als het plan ontoereikend is?

Gaat de vennootschap binnen drie jaar failliet en was haar aanvangsvermogen kennelijk ontoereikend voor twee jaar normale activiteit, dan kunnen de oprichters aansprakelijk worden gesteld voor een deel van de schulden, in de verhouding die de rechter bepaalt.

Mag mijn boekhouder mijn financieel plan opstellen?

Ja, hij kan u bijstaan, en dat gebeurt vaak. Zijn naam staat dan in het plan. De oprichters blijven wel verantwoordelijk voor de inhoud, die ze ondertekenen, en moeten realistische hypothesen over hun activiteit aanleveren.

Verwante termen

SRL (société à responsabilité limitée)

La SRL, ou société à responsabilité limitée, est la forme de société la plus utilisée par les PME et les indépendants en Belgique. Créée par le Code des sociétés et des associations en 2019 pour remplacer la SPRL, elle n'exige plus de capital minimum, mais impose des capitaux propres suffisants, un plan financier et des tests avant toute distribution aux associés.

Bilan

Le bilan est la photographie du patrimoine d'une entreprise à la date de clôture de son exercice. Il présente d'un côté ce qu'elle possède et ce qu'on lui doit (l'actif), de l'autre la manière dont ces biens sont financés, par ses fonds propres ou par ses dettes (le passif). Les deux colonnes sont toujours égales.

Expert-comptable

L'expert-comptable est un professionnel du chiffre inscrit au registre public de l'ITAA, l'institut qui encadre la profession en Belgique. Le titre est protégé par la loi du 17 mars 2019 : seules les personnes inscrites peuvent le porter, et certaines missions sont réservées aux experts-comptables certifiés.

Réviseur d'entreprises

Le réviseur d'entreprises est le professionnel indépendant chargé de contrôler les comptes des sociétés et des associations et d'émettre une opinion sur leur fidélité. Membre de l'Institut des Réviseurs d'Entreprises (IRE), il est le seul habilité à exercer le contrôle légal des comptes, notamment comme commissaire dans les sociétés qui dépassent les critères de taille.

Besoin en fonds de roulement (BFR)

Le besoin en fonds de roulement, ou BFR, est l'argent qu'une entreprise doit avancer pour faire tourner son activité, parce qu'elle paie ses achats et ses charges avant d'être payée par ses clients. Il se calcule à partir des stocks et des créances clients, diminués des dettes envers les fournisseurs.

SA (société anonyme)

La SA, ou société anonyme, est la forme de société belge conçue pour les entreprises qui ont besoin d'un capital important, de nombreux actionnaires ou d'un accès aux marchés financiers. Elle exige un capital minimum de 61 500 € entièrement libéré et offre plusieurs modèles d'administration.

Trésorerie

La trésorerie désigne l'argent dont une entreprise dispose réellement à un moment donné, sur ses comptes bancaires et en caisse, diminué de ses découverts à court terme. Elle mesure sa capacité à payer ses fournisseurs, ses salaires et ses impôts à l'échéance, indépendamment du bénéfice affiché.