Audit & controle

Wat is Bedrijfsrevisor?

Bijgewerkt op 13 november 2026

De bedrijfsrevisor is de onafhankelijke beroepsbeoefenaar die de rekeningen van vennootschappen en verenigingen controleert en een oordeel geeft over hun getrouwheid. Als lid van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren (IBR) is hij als enige bevoegd voor de wettelijke controle van de jaarrekening, met name als commissaris in vennootschappen die de groottecriteria overschrijden.

Wie controleert, niet wie boekt

De accountant voert of superviseert de boekhouding en stelt de rekeningen op. De bedrijfsrevisor staat aan de andere kant: hij controleert ze, onafhankelijk, en zegt of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van het vermogen, de financiële toestand en de resultaten van de entiteit. Dat oordeel is gericht aan de aandeelhouders, maar ook aan de schuldeisers, de werknemers en iedereen die de gepubliceerde rekeningen leest.

De titel is beschermd en het beroep wordt georganiseerd door het Instituut van de Bedrijfsrevisoren (IBR), dat een openbaar register bijhoudt. Het IBR staat los van het ITAA, dat accountants en belastingadviseurs omkadert. Een revisor is geen accountant van een hogere rang: het is een ander beroep, met een eigen monopolie op de wettelijke controle van de jaarrekening.

De wettelijke controle en de commissaris

De kern van het beroep is de audit van de jaarrekening, die wettelijke controle heet wanneer de wet ze oplegt. De revisor analyseert de risico's van de entiteit, onderzoekt haar interne controle en voert daarna de nodige werkzaamheden op de rekeningen uit. Hij hoeft niet elke verrichting na te kijken: hij heeft een middelenverbintenis, geen resultaatsverbintenis, en baseert zijn oordeel op steekproefcontroles volgens de internationale controlestandaarden die in België gelden.

Meestal gebeurt die controle in het kader van een mandaat als commissaris. De algemene vergadering benoemt een revisor voor drie opeenvolgende boekjaren, een hernieuwbaar mandaat. Zijn verslag wordt gevoegd bij de jaarrekening die bij de Nationale Bank wordt neergelegd. Het kan een oordeel zonder voorbehoud, met voorbehoud of een afkeurend oordeel bevatten, of een onthouding van oordeel wanneer de revisor niet over de nodige elementen kon beschikken.

Wanneer een commissaris verplicht is

Kleine vennootschappen zijn ervan vrijgesteld. Een vennootschap moet een commissaris benoemen zodra ze niet langer als klein wordt beschouwd, met andere woorden wanneer ze twee opeenvolgende boekjaren meer dan een van de drie groottecriteria overschrijdt. Voor boekjaren die beginnen na 31 december 2023 zijn die criteria 11 250 000 € omzet exclusief btw, 6 000 000 € balanstotaal en gemiddeld 50 werknemers.

Grote vzw's en stichtingen hebben een vergelijkbare verplichting volgens hun eigen criteria. Een kleine vennootschap kan altijd vrijwillig een commissaris benoemen, bijvoorbeeld op vraag van een investeerder of een bank, of de revisor een beperktere contractuele controleopdracht geven.

De bijzondere opdrachten

Buiten het commissarismandaat laat het Wetboek van vennootschappen en verenigingen een revisor tussenkomen bij verschillende verrichtingen, ook in kleine vennootschappen zonder commissaris:

  • inbreng in natura, wanneer een aandeelhouder een goed inbrengt in plaats van geld, bijvoorbeeld een handelszaak of een wagen bij de overstap van een eenmanszaak naar een BV;
  • bepaalde omzettingen, fusies en splitsingen van vennootschappen;
  • andere verrichtingen op het eigen vermogen waarvoor de wet een verslag eist.

Voor verschillende van die verslagen staat de wet ook de tussenkomst van een gecertificeerd accountant toe. Daarom zijn sommige opdrachten voorbehouden aan die twee profielen en niet aan alle cijferberoepen.

Onafhankelijkheid en erelonen

Het nut van de revisor steunt op zijn onafhankelijkheid. Hij mag de boekhouding die hij controleert niet zelf voeren, en zich niet in een situatie plaatsen die zijn oordeel in gevaar brengt. Het ereloon van de commissaris wordt bij het begin van het mandaat door de algemene vergadering vastgelegd en mag niet afhangen van de inhoud van zijn oordeel. Een onderneming kan haar commissaris ook niet zonder wettige reden tijdens het mandaat ontslaan.

De revisor kan ook oprichters bijstaan bij het opstellen van een financieel plan, of contractuele opdrachten uitvoeren voor ondernemingen, openbare instellingen en organisaties uit de non-profitsector.

Een oordeel, geen gezondheidsattest

Het verslag van de commissaris is geen gezondheidsattest. Een oordeel zonder voorbehoud zegt dat de rekeningen getrouw zijn, niet dat de onderneming rendabel of solide is. Een vennootschap in moeilijkheden kan een oordeel zonder voorbehoud krijgen als haar rekeningen die moeilijkheden correct weergeven. Omgekeerd betekent een voorbehoud geen fraude: het kan over een beperkt waarderingspunt gaan, dat het verslag toelicht.

Deze inhoud is indicatief. Drempels en gevallen van verplichte tussenkomst veranderen: laat uw situatie nakijken door een professional.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een bedrijfsrevisor en een accountant?

De accountant voert of superviseert de boekhouding en stelt de rekeningen op. De bedrijfsrevisor controleert ze onafhankelijk en geeft een oordeel over hun getrouwheid. Ze vallen onder twee verschillende instituten, het ITAA en het IBR, en een revisor mag geen boekhouding controleren die hij zelf voert.

Moet mijn vennootschap een commissaris hebben?

Alleen als ze niet langer een kleine vennootschap is, met andere woorden als ze twee opeenvolgende boekjaren meer dan een van de groottecriteria overschrijdt. Voor boekjaren die beginnen na 31 december 2023 zijn die criteria 11 250 000 € omzet, 6 000 000 € balanstotaal en 50 werknemers.

Voor hoelang wordt een commissaris benoemd?

Voor drie opeenvolgende boekjaren, door de algemene vergadering. Het mandaat is hernieuwbaar. Zijn ereloon wordt bij het begin van het mandaat vastgelegd en hij kan niet zonder wettige reden tijdens het mandaat worden ontslagen.

Is een revisor nodig voor een inbreng in natura in een BV?

Als algemene regel wel: voor een inbreng in natura wordt een verslag opgesteld door een bedrijfsrevisor, of naargelang het geval door een gecertificeerd accountant. Dat komt vaak voor bij de overstap van een eenmanszaak naar een vennootschap.

Hoe ga ik na of een revisor ingeschreven is?

Het Instituut van de Bedrijfsrevisoren houdt een openbaar register bij dat online raadpleegbaar is. Daarmee kunt u nagaan of een persoon of kantoor de titel van bedrijfsrevisor draagt.

Verwante termen

Comptes annuels

Les comptes annuels sont le document de synthèse qui présente la situation financière d'une société à la clôture de son exercice : bilan, compte de résultats et annexes. En Belgique, ils doivent être déposés à la Centrale des bilans de la Banque nationale dans les 30 jours de leur approbation par l'assemblée générale, et au plus tard 7 mois après la date de clôture.

Bilan

Le bilan est la photographie du patrimoine d'une entreprise à la date de clôture de son exercice. Il présente d'un côté ce qu'elle possède et ce qu'on lui doit (l'actif), de l'autre la manière dont ces biens sont financés, par ses fonds propres ou par ses dettes (le passif). Les deux colonnes sont toujours égales.

Expert-comptable

L'expert-comptable est un professionnel du chiffre inscrit au registre public de l'ITAA, l'institut qui encadre la profession en Belgique. Le titre est protégé par la loi du 17 mars 2019 : seules les personnes inscrites peuvent le porter, et certaines missions sont réservées aux experts-comptables certifiés.

ITAA

L'ITAA (Institute for Tax Advisors and Accountants) est l'institut belge qui encadre les experts-comptables et les conseillers fiscaux. Né le 30 septembre 2020 de la fusion de l'IEC et de l'IPCF prévue par la loi du 17 mars 2019, il tient le registre public des professionnels autorisés à porter ces titres.

Plan financier

Le plan financier est un document obligatoire que les fondateurs d'une SRL, d'une SC ou d'une SA remettent au notaire avant la constitution. Il décrit l'activité projetée et démontre, par des bilans, des comptes de résultats et un budget prévisionnels sur au moins deux ans, que les moyens apportés à la société sont suffisants.

Commissaire (contrôle des comptes)

Le commissaire est le réviseur d'entreprises nommé par l'assemblée générale d'une société ou d'une association pour contrôler ses comptes annuels pendant trois exercices. Son rapport, joint aux comptes déposés, dit si ceux-ci donnent une image fidèle de la situation de l'entité.