De macht van de aandeelhouders
Een vennootschap heeft twee hoofdorganen. Het bestuursorgaan leidt haar dagelijks. De algemene vergadering, die de aandeelhouders samenbrengt, neemt de fundamentele beslissingen: ze benoemt en ontslaat bestuurders, keurt de rekeningen goed, beslist al dan niet een dividend uit te keren en wijzigt de statuten. Ook in een BV met één aandeelhouder bestaat die vergadering: de aandeelhouder neemt er alleen de beslissingen, die moeten worden vastgelegd.
De jaarvergadering
Elk jaar komt de gewone algemene vergadering samen na de afsluiting van het boekjaar. Ze moet de jaarrekening goedkeuren binnen zes maanden na de afsluiting, zodat de vennootschap ze tijdig kan neerleggen. Haar gebruikelijke agenda omvat:
- de goedkeuring van de jaarrekening en, in voorkomend geval, van het jaarverslag;
- de bestemming van het resultaat: reservering, overdracht of uitkering van een dividend, dat laatste onderworpen aan roerende voorheffing;
- de kwijting van de bestuurders en, als er een is, van de commissaris, via een afzonderlijke stemming;
- in voorkomend geval de benoeming of herbenoeming van bestuurders en commissaris.
De datum van de jaarvergadering staat in de statuten. De aandeelhouders worden vooraf opgeroepen, met de agenda en de nodige stukken, binnen een minimumtermijn die het Wetboek van vennootschappen en verenigingen voorschrijft.
Zonder fysieke vergadering
Het Wetboek laat de aandeelhouders toe hun besluiten schriftelijk en eenparig te nemen, behalve voor besluiten die een notariële akte vereisen. Dat is de meest gebruikte oplossing in kleine vennootschappen, waar de aandeelhouders weinig talrijk zijn en elkaar kennen: een door iedereen ondertekende notulen vervangt de vergadering. De statuten kunnen ook deelname op afstand via elektronische communicatiemiddelen voorzien.
De buitengewone vergadering
Sommige beslissingen horen niet thuis op de jaarvergadering: het voorwerp of de statuten wijzigen, de vennootschap omzetten, fuseren, nieuwe aandelen uitgeven, de vennootschap ontbinden. Ze worden genomen op een buitengewone algemene vergadering, met strengere aanwezigheids- en meerderheidsvereisten, en meestal voor een notaris. Zowel in een NV als in een BV leggen het Wetboek en de statuten die meerderheden vast.
Een jaarvergadering in de praktijk
Een BV sluit haar boekjaar af op 31 december. Haar boekhouder rondt de rekeningen in april af. De bestuurder roept de vergadering op voor de derde vrijdag van mei, zoals de statuten bepalen, en voegt de rekeningen bij. De twee aandeelhouders keuren de rekeningen goed, beslissen de helft van de winst te reserveren en de andere helft uit te keren na controle van de uitkeringstesten, en stemmen daarna over de kwijting van de bestuurder. De boekhouder legt de rekeningen binnen dertig dagen neer bij de Nationale Bank, en de vennootschap houdt de roerende voorheffing op het dividend in en stort ze door.
Goedkeuren is niet uitkeren
De rekeningen goedkeuren beslist niet automatisch over een dividend, en de kwijting dekt niet alles. Kwijting bevrijdt de bestuurders alleen voor handelingen die de vergadering kende, blijkend uit de rekeningen of de agenda. Een verzwegen fout is niet gedekt. En wie de vergadering niet tijdig houdt, vertraagt de neerlegging van de rekeningen, met de bijhorende toeslagen.
Oproepingstermijnen, meerderheden en formaliteiten hangen af van de vennootschapsvorm en de statuten. Controleer ze met uw boekhouder of notaris.