Algemene boekhouding

Wat is MAR (minimumrekeningenstelsel)?

Bijgewerkt op 13 november 2026

Het MAR, of minimumindeling van een algemeen rekeningenstelsel, is de officiële lijst van rekeningen die Belgische ondernemingen met een dubbele boekhouding moeten gebruiken. Het deelt elke verrichting in een genummerde klasse van 0 tot 7 in, zodat balansen en resultatenrekeningen van verschillende ondernemingen vergelijkbaar zijn.

Eén nummering voor alle ondernemingen

Elke aankoop, elke verkoop en elke betaling wordt op een rekening geboekt. Als elke onderneming haar eigen rekeningen zou bedenken, zou geen enkele balans vergelijkbaar zijn en zou controle onmogelijk worden. Het minimumrekeningenstelsel legt daarom een gemeenschappelijke structuur op: een rekeningnummer betekent hetzelfde bij een bakker in Namen en bij een IT-bedrijf in Antwerpen.

De referentietekst is vandaag het koninklijk besluit van 21 oktober 2018 tot uitvoering van het Wetboek van economisch recht, dat de vroegere besluiten van 1983 heeft gebundeld en vervangen. Het woord "minimum" is belangrijk: de onderneming moet de voorziene rekeningen respecteren, maar mag ze zo ver onderverdelen als ze wil om haar activiteit nauwkeuriger op te volgen.

De acht klassen

Het stelsel is opgebouwd uit klassen die herkenbaar zijn aan het eerste cijfer van de rekening. De klassen 1 tot 5 voeden de balans, de klassen 6 en 7 de resultatenrekening, en klasse 0 volgt op wat in geen van beide verschijnt.

  • Klasse 0: niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen, zoals gegeven waarborgen of goederen die voor rekening van derden worden gehouden.
  • Klasse 1: eigen vermogen, voorzieningen voor risico's en kosten, en schulden op meer dan een jaar. Hier staan het kapitaal of de inbreng (10), de reserves (13), het overgedragen resultaat (14) en de langlopende leningen (17).
  • Klasse 2: oprichtingskosten, vaste activa en vorderingen op meer dan een jaar. Rekening 21 bevat de immateriële vaste activa, de rekeningen 22 tot 27 de materiële vaste activa, rekening 28 de financiële vaste activa.
  • Klasse 3: voorraden en bestellingen in uitvoering.
  • Klasse 4: vorderingen en schulden op ten hoogste een jaar. Klanten (40), leveranciers (44), terug te vorderen btw (411) en te betalen btw (451) staan hier.
  • Klasse 5: geldbeleggingen en liquide middelen, waaronder de bankrekeningen (55) en de kas (57).
  • Klasse 6: kosten. Aankopen van handelsgoederen (60), diensten en diverse goederen (61), bezoldigingen en sociale lasten (62), afschrijvingen (63).
  • Klasse 7: opbrengsten, te beginnen met de omzet (70).

Een concreet voorbeeld

Een consulente factureert een opdracht van 5 000 € exclusief btw aan een Belgische klant. Haar boekhouder boekt 6 050 € in het debet van rekening 400 (de klant is haar dat bedrag verschuldigd), 5 000 € in het credit van rekening 700 (de omzet) en 1 050 € in het credit van rekening 451 (de btw die ze moet doorstorten). Wanneer de klant betaalt, stijgt bankrekening 550 en wordt rekening 400 afgeboekt.

Dezelfde maand koopt ze een computer van 1 500 € exclusief btw. Het materiaal gaat naar een rekening van klasse 2, omdat het meerdere jaren zal dienen, de aftrekbare btw van 315 € naar rekening 411 en de schuld aan de leverancier naar rekening 440. Elke beweging wordt twee keer geboekt, in het debet van de ene rekening en in het credit van een andere: dat is het principe van het dubbel boekhouden.

Wie moet het toepassen

Alle vennootschappen, en ondernemingen die een dubbele boekhouding moeten voeren, gebruiken het MAR. Verenigingen en stichtingen hebben een aangepast stelsel, gepubliceerd door de Commissie voor Boekhoudkundige Normen, dat rekening houdt met giften, bijdragen en subsidies.

Zelfstandigen in eenmanszaak en bepaalde personenvennootschappen mogen onder voorwaarden een vereenvoudigde boekhouding voeren. Volgens de Commissie voor Boekhoudkundige Normen is die mogelijkheid voorbehouden aan ondernemingen waarvan de omzet exclusief btw niet hoger is dan 500 000 €. Zij houden dan dagboeken bij (aankopen, verkopen, financieel) zonder het rekeningenstelsel toe te passen, en leggen geen jaarrekening neer.

Wat het voor u verandert

Voor een bedrijfsleider is het MAR vooral een gemeenschappelijke taal met zijn accountant. Wie weet dat klasse 6 de kosten en klasse 7 de opbrengsten bevat, kan een proef- en saldibalans lezen en zien waar het geld naartoe gaat. Belgische boekhoudsoftware heeft het stelsel standaard ingebouwd, en boekingen die uit de bank of uit facturatietools worden geïmporteerd, worden volgens die nummers ingedeeld.

De kwaliteit van de indeling heeft concrete gevolgen. Een investering die per vergissing als kost wordt geboekt, verlaagt de winst van het jaar en vertekent daarna de afschrijvingen van de volgende jaren. Een verkeerde btw-rekening verschuift een aangifte. Dat is een van de redenen waarom een boekhoudkantoor de boekingen nakijkt voor elke afsluiting, ook wanneer de klant zelf zijn stukken inboekt.

Het Franse rekeningenstelsel is niet het MAR

Het Belgische MAR is niet het Franse plan comptable général. Beide volgen een gelijkaardige logica, maar niet dezelfde nummers: in Frankrijk staat klasse 4 voor de rekeningen van derden en klasse 5 voor de financiële rekeningen, volgens een andere indeling. Een boekingsvoorbeeld van een Franse website kan dus misleiden, net als een Luxemburgse handleiding, die nog een ander stelsel volgt.

Deze inhoud is indicatief. Laat de boekhoudkundige verwerking van uw verrichtingen nakijken door een ingeschreven beroepsbeoefenaar.

Veelgestelde vragen

Waar staat MAR voor?

MAR staat voor minimumindeling van een algemeen rekeningenstelsel. Het is de lijst van rekeningen die Belgische ondernemingen met een dubbele boekhouding minstens moeten gebruiken, vastgelegd in het koninklijk besluit van 21 oktober 2018. In het Frans spreekt men van het PCMN.

Hoeveel klassen telt het MAR?

Acht, genummerd van 0 tot 7. De klassen 1 tot 5 betreffen de balans, de klassen 6 en 7 de resultatenrekening, en klasse 0 de niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen. Sommige bronnen spreken van zeven klassen omdat ze klasse 0 weglaten.

Mag ik mijn eigen rekeningen aanmaken?

Ja, op voorwaarde dat u de structuur van het stelsel respecteert. U mag een rekening onderverdelen, bijvoorbeeld een rekening per soort autokost binnen klasse 61. U mag geen kost op een opbrengstenrekening boeken of een klasse bijmaken.

Moet een zelfstandige het MAR gebruiken?

Niet noodzakelijk. Een zelfstandige in eenmanszaak met een omzet exclusief btw van niet meer dan 500 000 € mag een vereenvoudigde boekhouding voeren, zonder rekeningenstelsel. Daarboven, of wie via een vennootschap werkt, moet dubbel boekhouden volgens het MAR.

Gebruiken vzw's hetzelfde rekeningenstelsel?

Vzw's met een dubbele boekhouding gebruiken een MAR dat aangepast is aan verenigingen en stichtingen. Het volgt dezelfde logica van klassen, met eigen rekeningen voor giften, legaten, bijdragen en subsidies. Kleine verenigingen mogen een vereenvoudigde boekhouding voeren volgens een specifiek model.

Verwante termen

Bilan

Le bilan est la photographie du patrimoine d'une entreprise à la date de clôture de son exercice. Il présente d'un côté ce qu'elle possède et ce qu'on lui doit (l'actif), de l'autre la manière dont ces biens sont financés, par ses fonds propres ou par ses dettes (le passif). Les deux colonnes sont toujours égales.

Comptes annuels

Les comptes annuels sont le document de synthèse qui présente la situation financière d'une société à la clôture de son exercice : bilan, compte de résultats et annexes. En Belgique, ils doivent être déposés à la Centrale des bilans de la Banque nationale dans les 30 jours de leur approbation par l'assemblée générale, et au plus tard 7 mois après la date de clôture.

TVA

La TVA (taxe sur la valeur ajoutée) est un impôt sur la consommation que l'entreprise facture à ses clients puis reverse à l'État, après avoir déduit la TVA payée sur ses propres achats professionnels. En Belgique, le taux normal est de 21 %, avec des taux réduits de 12 % et de 6 % selon la nature du bien ou du service.

Fiduciaire

En Belgique, une fiduciaire est un cabinet qui tient la comptabilité et gère les obligations fiscales de ses clients, indépendants, sociétés ou associations. Le mot désigne un type d'entreprise, pas un titre protégé : ce qui garantit la qualification d'une fiduciaire, c'est l'inscription de ses professionnels à l'ITAA.

Compte de résultats

Le compte de résultats retrace l'activité d'une entreprise pendant tout un exercice comptable. Il additionne les produits, comme le chiffre d'affaires, et en retranche les charges, comme les achats, les salaires ou les amortissements, pour aboutir au bénéfice ou à la perte de l'année.