Een zelfstandige activiteit starten naast je job is in België de meest gebruikte toegangspoort tot het ondernemerschap. De formaliteiten zijn licht, maar de verplichtingen zijn die van een echte zelfstandige: inschrijving, sociale bijdragen, btw, boekhouding en belastingen. Dit is wat ze inhouden, wat ze kosten en wanneer een boekhouder nuttig wordt.
Wie is zelfstandige in bijberoep
Volgens het RSVZ ben je zelfstandige in bijberoep als je naast je zelfstandige activiteit een beroepsactiviteit uitoefent als werknemer of ambtenaar, of een vervangingsinkomen ontvangt dat aan zo'n activiteit verbonden is. Het is dat statuut, niet de omvang van je zelfstandige activiteit, dat je categorie bepaalt. Je sociaal verzekeringsfonds bevestigt ze bij de aansluiting.
De stappen vóór de start
- Inschrijving in de KBO via een erkend ondernemingsloket, dat je een ondernemingsnummer toekent. Reken op zo'n honderd euro inschrijvingskosten, plus de activering van het btw-nummer als dat nodig is.
- Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds, uiterlijk op de dag dat de activiteit start.
- Toestemming van de werkgever: niet wettelijk vereist, maar je arbeidscontract kan een exclusiviteits- of concurrentiebeding bevatten. Lees het na.
- Toegang tot het beroep: sommige gereglementeerde activiteiten vereisen een bewijs van bedrijfsbeheer of beroepsbekwaamheid.
De sociale bijdragen
Je betaalt 20,5 % op je netto belastbaar inkomen als zelfstandige. Wat het bijberoep interessant maakt, zijn de drempels die het RSVZ publiceert:
| Netto jaarinkomen als zelfstandige | Bijdragen |
|---|---|
| Minder dan 1 922,16 € | Geen bijdragen |
| Van 1 922,16 € tot 17 374,08 € | Verminderde bijdrage, in verhouding tot het inkomen |
| 17 374,08 € en meer | Zoals een zelfstandige in hoofdberoep |
Het eerste jaar is je inkomen nog niet gekend. Het fonds rekent dus een voorlopige bijdrage aan op de minimumdrempel, iets minder dan honderd euro per kwartaal, plus beheerskosten. De definitieve bijdrage wordt twee à drie jaar later herberekend op je werkelijke inkomen. Liep de activiteit goed, dan kan de regularisatie stevig zijn: zet van bij de start ongeveer een vijfde van de winst opzij.
Btw: vrijstellingsregeling of normale regeling
De meeste activiteiten zijn btw-plichtig, ook in bijberoep. Bedraagt je jaaromzet niet meer dan 25 000 € exclusief btw, dan kan je kiezen voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen: je rekent geen btw aan en dient geen periodieke aangiften in, maar je recupereert ook geen btw op je aankopen. Dat past bij diensten aan particulieren met weinig investeringen, minder bij bedrijfsklanten of een grote startinvestering.
De boekhouding
Een zelfstandige natuurlijke persoon met een omzet tot 500 000 € exclusief btw mag een vereenvoudigde boekhouding voeren: een financieel dagboek, een aankoopboek, een verkoopboek en een jaarlijkse inventaris. Geen jaarrekening neer te leggen. Gebruik een aparte bankrekening: niet verplicht, maar zo blijft de boekhouding leesbaar.
Belasting op de inkomsten uit bijberoep
De winst wordt in de personenbelasting bij je loon geteld en dus belast tegen je marginale tarief. Je kan je werkelijke beroepskosten aftrekken of het forfait nemen. Omdat er geen voorheffing wordt ingehouden, volgt er een belastingvermeerdering zonder voorafbetalingen; startende zelfstandigen zijn daar de eerste jaren onder voorwaarden van vrijgesteld.
Heb je een boekhouder nodig?
Niets verplicht je ertoe. Een boekhouder wordt nuttig zodra je periodieke btw-aangiften indient, aanzienlijke kosten aftrekt, je inkomen de bijdragedrempels nadert, of je overweegt naar hoofdberoep of een vennootschap over te stappen. Zie wat een accountant kost en vind een boekhouder in je buurt.
Wanneer overstappen naar hoofdberoep
Dat gebeurt wanneer je je job opgeeft of zo ver vermindert dat je niet meer aan de voorwaarden van het bijberoep voldoet. De minimumbijdragen worden dan die van een zelfstandige in hoofdberoep, met een volledige sociale bescherming in ruil. Bereid die stap enkele maanden vooraf met je boekhouder voor, op basis van cijfers.
Bronnen
- RSVZ, zelfstandige in bijberoep: voorwaarden en bijdragedrempels
- FOD Financiën, vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen
Informatie geverifieerd op 16 oktober 2026. De bijdragedrempels worden jaarlijks geïndexeerd.
Dit artikel is informatief bedoeld. Het vervangt niet het advies van een ingeschreven beroepsbeoefenaar over je specifieke situatie.
