De btw verandert van handen
In het gewone btw-schema rekent de leverancier de belasting aan op zijn factuur, int hij ze en stort hij ze door aan de Staat. Bij de verlegging van heffing factureert de leverancier zonder btw en geeft de btw-plichtige klant zelf de verschuldigde btw aan in zijn aangifte. Heeft hij recht op aftrek, dan trekt hij ze in dezelfde aangifte af: de handeling is neutraal voor hem, maar wel geregistreerd.
Het mechanisme dient om fraude in risicosectoren tegen te gaan en internationale handel te vereenvoudigen: een buitenlandse leverancier hoeft zich niet in elk land van zijn klanten voor btw te registreren.
De meest voorkomende gevallen
- Diensten tussen ondernemingen uit twee lidstaten: een Belgische consultant die een btw-plichtige klant in Duitsland factureert, rekent geen Belgische btw aan; de Duitse klant verlegt de btw in zijn land. Het omgekeerde geldt voor een Belgische onderneming die een dienst koopt bij een Europese leverancier.
- Werken in onroerende staat in België: wanneer een aannemer werken uitvoert voor een btw-plichtige klant die periodieke aangiften indient, verlegt de klant de btw. Het typische geval is een onderaannemer die voor een hoofdaannemer werkt.
- Aankopen bij een niet in België gevestigde leverancier, voor bepaalde leveringen en diensten, wanneer de klant een Belgische btw-plichtige is.
- Bepaalde sectoren die de wet wegens fraudegevoeligheid aanwijst, zoals handelingen met afval of metalen.
Leveringen van goederen aan een btw-plichtige klant in een andere lidstaat volgen een verwante regeling: de intracommunautaire levering is vrijgesteld bij de leverancier, en de klant geeft een intracommunautaire verwerving aan in zijn land.
Wat op de factuur moet staan
Een factuur zonder btw is alleen geldig als ze uitlegt waarom. Ze vermeldt het btw-nummer van de klant, zonder hetwelk verlegging niet mogelijk is, en een vermelding van de verlegging van heffing, in voorkomend geval met verwijzing naar de wettelijke bepaling. Sinds 1 januari 2026 worden die facturen tussen Belgische ondernemingen opgemaakt als gestructureerde elektronische factuur, die velden voor die vermeldingen bevat.
In de aangifte
De leverancier neemt de handeling zonder btw op in de voorziene roosters van zijn periodieke aangifte. Gaat het om een dienst of levering aan een klant in een andere lidstaat, dan vermeldt hij ze ook in de intracommunautaire opgave, ingediend via Intervat. De Belgische klant vermeldt de maatstaf en de verschuldigde btw in de roosters van de verlegging, en trekt ze daarna af in het rooster van de aftrekbare btw als hij daar recht op heeft.
Verlegde handelingen tussen Belgische ondernemingen, zoals werken in onroerende staat, staan bovendien in de jaarlijkse klantenlisting van de leverancier.
Een renovatiebedrijf en zijn onderaannemer
Een renovatiebedrijf besteedt de elektriciteit van een werf uit aan een btw-plichtige zelfstandige elektricien. De elektricien factureert 10 000 € exclusief btw, met de vermelding van de verlegging van heffing en het btw-nummer van het renovatiebedrijf. Dat laatste geeft 10 000 € maatstaf en de bijhorende btw aan in zijn aangifte, en trekt ze meteen af. De elektricien hoeft op die factuur geen btw te innen, maar recupereert wel de btw die hij op zijn materiaal betaalt.
Een fout die dubbel kost
Btw aanrekenen wanneer verlegging verplicht is, of omgekeerd, is geen loutere vormfout. De klant kan geen btw aftrekken die niet verschuldigd was, en van de leverancier kan btw worden gevorderd die hij niet aanrekende. De kwalificatie van de handeling verdient dus een controle, zeker bij werken in onroerende staat, waar de grens met andere diensten niet altijd duidelijk is.
De regels over plaats van dienst en verlegging kennen veel uitzonderingen. Laat bijzondere gevallen nakijken door een professional.